ضربه قوچ در سیستم های انتقال آب ( محمد حسام فزونی عباس زاده )

اشتراک گذاری

اصطلاح ضربه قوچ به تغییر ناگهانی شرایط مرزی در سیستم های انتقال آب مانند باز و بسته شدن ناگهانی دریچه ها با یک شیر فلکه یا قطع و وصل شدن ناگهانی پمپ ها و توربین ها و نظیر اینها که باعث جریان گذرایی می شود ، گفته می شود . ضربه قوچ پدیده ای است که در خطوط لوله های جریان تحت فشار اتفاق می‏افتد که میتواند فشاری چندین برابر فشار کار سیستم را تولید کند و حتی می تواند موجب از بین بردن لوله ها ، پوسته پمپ ها و شکستگی اتصالات گردد. جهت جلوگیری از خطرات و خسارات ضربه قوچ می بایست حتما در محل های زاویه دار و اتصالات از پشت بند های بتنی بسیار مقاوم استفاده کرد. ضربه قوچ از اصطلاحی فرانسوی ترجمه شده و معادل انگلیسی آن چکش آبی می باشد.
ضربه قوچ یکی از پدیده های مهم و مخرب در خطوط اصلی انتقال آب می باشد که با توجه به افزایش سایز لوله های آب از ۸۰ میلی متر تا ۲۰۰۰ میلی متر هرچه قطر لوله افزایش یابد ضربه قوچ شدید تر و احتمال تخریب و آسیب به اتصالات و لوله ها افزایش پیدا می کند. این پدیده معمولا زمانی اتفاق می افتد که نیاز باشد خطوط اصلی انتقال آب یا خطوط ایستگاه پمپاژ برای مدتی بی آب شده و مجددا نیاز باشد شیر فلکه های اصلی یا پمپ ها باز و روشن شود.
لینک

امیرحسین ستوده بیدختی
امیرحسین ستوده بیدختی
کارشناسی ارشد مهندسی و مدیریت ساخت از موسسه آموزش عالی علاءالدوله سمنانی،کارشناسی عمران آب و فاضلاب دانشگاه شهید عباسپور

2 Comments

  1. مینا طاهری(کارشناسی ارشد-مدیریت ساخت) گفت:

    روش های جلوگیری از اثر ضربه قوچ
    ۱-ساده ترین روش کاهش اثر ضربه ی قوچ اینست که با افزایش قطر لوله از سرعت جریان پمپ کاست. البته با در نظر گرفتن جنبه اقتصادی که دقت ویژه‌ای را می طلبد.
    ۲-با افزایش مدت زمان ایستادن پمپ که این کار معمولاً با قراردادن چرخ لنگر در محور پمپ انجام می گیرد.البته باید جرم چرخ به صورت دقیق محاسبه گردد.
    ۳-با قرار دادن شیرهای الکتریکی پشت پمپ مدت زمان بستن و باز کردن شیر را به دلخواه تنظیم نمود تا پیش از روشن وخاموش کردن پمپ از آن استفاده نمود.
    ۴-با قرار دادن شیر خودکار هواده وهوا گیر پس از پمپ ، موجب می شوند که هنگام ایجاد مکش هوا وارد لوله شده وهنگام برگشت موج فشار هوا از لوله بیرون رود.
    ۵-با کمک خفه کننده ها مانند منبع های هوای فشرده و برج تعادل مانع از کاهش آنی سرعت جریان در لوله می گردند.
    ۶-برای کاستن سرعت موج انتخاب نوع لوله مؤثر می باشد به طور مثال با استفاده از لوله های انعطاف‌پذیری مانند انواع لوله های پلی اتیلنی می توان مقدار سرعت موج را کاهش داد.

  2. حسين پورباقي گفت:

    علل به وجود آمدن ضربه قوچ آب

    تغییرات سرعت باعث به وجود آمدن این پدیده می‌شود که این تغییرات سرعت به دلایل زیر به وجود می‌آید
    روشن کردن یک یا چند پمپ
    خاموش کردن یک یا چند پمپ
    تغییر تنظیم شیرها و یا بسته شدن ناگهانی شیرها
    تغییر سرعت دورانی پمپ یا پمپ‌ها (در سیستم‌های دور متغیر)
    پر کردن غیراصولی خط لوله
    استفاده از شیرهای یک‌طرفه نامناسب

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*اجباری