مدیریت ادعا(بابک زمانزاده - ارشد مدیریت پروژه)

اشتراک گذاری

یکی از مشخصه های توسعه اقتصادی هر کشور طرح های عمرانی آن گشور می باشد.در ارزیابی موفقیت طرح های عمرانی آنچه بیش از
همه عینیت دارد مهندسی فنی آنها است در حالی که ممکن است عوامل دیگری که به نظر نامرئی می رسند نقش مهم و برجسته ای داشته
باشند یکی از عواملی که بنیان اعتباری طرحهای عمرانی بر روی آن استوار است طراحی و مهندسی پروژه از منظر “حقوقی” است.
براساس تعریف پیمان، پیمانکار متعهد به انجام موارد تحت پیمان با کیفیت معلوم در طی مدت زمانی مشخص و براساس قیمت خاصی
می باشد. لذا با بررسی همین تعریف می توان چنین استنباط کرد که اگر هر یک از عوامل اصلی پیمان دچار تفاوت گردد می تواند ادعای
پیمانکار را به دنبال داشته باشد. علت اصلی ادعاهای پیش آمده رامی توان در دو عامل تغییر و تاخیر خلاصه نمود.
مدیریت پروژه در راستای ارضا, اهداف عالیه پروژه نیازمند به تسلط به عوامل موثر در پیدایش تاخیرات و تغییرات می باشد تا بنا به مورد ب ا
لحاظ پیش بینی های لازمه اقدامات مرتبط را به عمل آورد.هدف این مقاله بررسی موضوعی علت عمده ادعاهای مالی پیمانکار میباشدو
سعی شده است که مروری کلی بر عوامل اصلی ایجادادعا صورت پذیردو در انتها نیز راهکارهایی جهت پیشگیری و نیز حل این موضوع
ارائه گردد.

لینک

امیرحسین ستوده بیدختی
امیرحسین ستوده بیدختی
کارشناسی ارشد مهندسی و مدیریت ساخت از موسسه آموزش عالی علاءالدوله سمنانی،کارشناسی عمران آب و فاضلاب دانشگاه شهید عباسپور

15 Comments

  1. اعظم کریمی (ارشد مدیریت پروژه- گرایش معماری) گفت:

    با سپاس از مطلب ارسالی که نکات مربوط به ادعا را شرح داده بود چراکه بسیاری از مدیران پروژه با تجربه، مبحث مدیریت دعاوی را هم ارز و هم ارزش مبحث مدیریت پروژه می‌دانند. بعضی از این مدیران حتی فراتر رفته و مدیریت پروژه واقعی را همان مدیریت دعاوی می‌دانند. هرچند از نظر بسیاری مدیریت دعاوی یک مبحث حقوقی می‌باشد.
    در این مقاله شاید بهتر بود ابتدا خود ادعا تعریف گردد و بعد به نکات اساسی آن بپردازیم.
    ادعا را این گونه تعریف می کنند: ابزاری که توسط آن پیمانکار یا کارفرما می‌تواند پول یا زمان اضافی را فراتر از قرارداد درخواست کند. از طرفی، مؤسسه‌ی APM (انجمن مدیریت پروژه‌ی انگلستان) در سال ۲۰۰۶ تعریفی از ادعا بدین شرح ارائه نموده است:” درخواست احقاق حق یا کسب شایستگی با استناد به مفاد قرارداد که بطور معمول به تقاضای پرداخت مبلغی اضافه، یا تمدید زمان پروژه می انجامد.”
    پیکره‌ی دانش مدیریت پروژه، مدیریت ادعا را این گونه تعریف می‌کند: “فرایندی که در جهت حذف یا جلوگیری از بروز ادعا تلاش می‌کند و در صورت وقوع، به عکس العمل در مقابل آن می پردازد”.

    و در آخر جمله معرروف خورخه لوئیس بورخس: همیشه حرفی را بزن که بتوانی بنویسی، چیزی را بنویس که بتوانی امضایش کنی وچیزی را امضا کن که بتوانی پایش بایستی.

  2. بابک زمانزاده گفت:

    خانم کریمی
    ممنون از توجهتون به مطلب و جمله بسیار زیبا و پر معنایی که نقل کردید.
    در مطلب زیر تعریف خلاصه ای از ادعا در انواع قراردادهای عمرانی و ارتباط اون با PMBOK میارم که امیدوارم مفید باشه

    مختصری در خصوص ادعا (Claim) در انواع قراردادهای مربوط به پروژه های عمرانی
    تعریف ادعا (Claim)
    ادعا در لغت به معنی مطالبه، نزاع و دادخواهی است. ادعا در اصطلاح حقوقی عبارت است از عملی که برای تثبیت حقی صورت می‌گیرد، به عبارت دیگر دعوا عملی است که برای اجرای حقی که مورد تجاوز یا انکار واقع شده، انجام می‌گیرد.
    در هر نوع قرارداد و اسناد منضم به آن ابهاماتی وجود دارد که محل ادعا را برای طرفین پیمان ایجاد مینماید. این ابهامات منجر به بروز اختلافات مابین کارفرما و پیمانکار خواهد شد. ادعا ابزاری برای اثبات حقی جهت جبران هزینه یا زمان تحمیل شده خارج از قصور هر یک از طرفین دعوا میباشد.
    مطابق با توسعه استاندارد جهانی مدیریت پروژه Extension of PMBOK مدیریت ادعاها مشتمل بر چهار فرایند وبه شرح زیر است:
    – شناسایی ادعا (Claim Identification)
    – کمی کردن ادعا (Claim Quantification)
    – ممانعت از ادعا (Claim Prevention)
    – راه‌حل یا توافق ادعا (Claim Resolution)
    با آنالیز موضوع و به جهت تأمین نیازهای طرفین قرارداد، می‌توان فرایندهای صدرالاشاره را با برنامه ریزی برای کلیم (Claim) مشتمل بردریافت یا ایجاد ادعا و پیشگیری از ادعا، تکمیل تر نمود.
    در زمینه پروژه های عمرانی می‌توان ادعا (Claim) را به شرح زیر توصیف نمود:
    درخواست به انضمام تمامی مستندات، به منظور دریافت هر گونه هزینه، مازاد بر موارد پیش بینی شده درقرارداد و یا تحقق سایر شرایط.
    دسته‌بندی موارد ادعا در قراردادهای مربوط به پروژه های عمرانی
    برخی از دلایلی که منجر به ادعا می‌شوند شامل موارد زیر و نه محدود به آن‌ها می‌باشند:
    الف) زمانیکه کارفرما دارای ضعف، ابهام و یا تردید در موارد ذیل باشد، پیمانکار علیه کارفرما ادعا می‌کند.
    – محدوده کاری در قرارداد شفاف نباشد.
    – کارفرما در تعهدات مالی خود تأخیر داشته باشد.
    – کارفرما در تصمیم‌گیری و پاسخ به مکاتبات و استعلامات کتبی پیمانکار تعلل نماید.
    – اطلاعات مورد نیاز جهت اجرای قرارداد ناقص باشد.
    – اعمال تغییرات در محدوده کار و شرح خدمات پیمانکار
    ب) وقتی پیمانکار دارای ضعف و ابهام و تردید در موارد ذیل باشد، کارفرما علیه پیمانکار ادعا می‌کند.
    – افزایش زمان و هزینه پروژه
    – تغییر در سطح کیفی مفاد قرارداد
    – تغییر در محدوده کار

  3. اعظم کریمی (ارشد مدیریت پروژه- گرایش معماری) گفت:

    جناب زمانزاده:
    مرسی از پاسخگویی شما و تکمیل بحث دعاوی اما یک نکته در رابطه با بیان ارتباطی که شما در عنوان اضافه کردین وجود دارد(خلاصه ای از ادعا در انواع قراردادهای عمرانی و ارتباط اون با PMBO)
    نکته: در PMBOK به دلیل تفکر خطی آن و همچنین منحصر کردن موضوع Claim به مبحث ساخت، این موضوع در متن اصلی این استاندارد جای نگرفته است. بلکه مدیریت دعاوی، عنوانی است که موسسه مدیریت پروژه از سال ۲۰۰۰ در کنار عناوین مدیریت ایمنی، مدیریت عوامل محیطی و مدیریت مالی، به عنوان یکی از محدوده های دانش مدیریت پروژه های ساختمان و نصب به راهنمای ویژه ساختمان و نصب استاندارد PMBOK اضافه کرده است.
    ضعف PMBOK عدم استفاده از برنامه پروژه تا مرحله سه و صرفا اکتفا به قرارداد به عنوان منبع دعوی می‌باشد. در صورتیکه یک برنامه درست پروژه در برگیرنده کلیه بندهای قرارداد نیز می‌باشد و استفاده از آن برای طرح دعوی عملی تر می‌باشد.

  4. بابک زمانزاده گفت:

    دقیقا درسته خانم کریمی …. من هم در متن به توسعه استاندارد جهانی مدیریت پروژه Extension of PMBOK اشاره کردم و فرمایش شما کاملا متین است

  5. رضا زندی گفت:

    خب مقاله جالبیه و من قبلا خونده بودمش ولی خب چنتا مورد
    یکی از مشخصه های توسعه اقتصادی هر کشور طرح های عمرانی آن گشور می باشد . خب منبع نداره . خود مقاله هم منبع نداده و توو خیلی از کشورها اصلا اینطور نیست چون طرح عمرانی براشون تعریف نشده برای مثال ترکیه همچین سیستمی نداره منبعش هم مقال هایی که خوندم و موجود هست
    دوم اینکه میشه به زبون خودتون بگین ادعا یعنی چی همه صحبتا و کامنتاتون کپی از جاهای دیگست به نظرم تا خودمون ندونیم ادعا چیه نمیتونیم به کسی دیگه یاد بدیم

  6. وحید گفت:

    با سلام خدمت دوست عزیزم فریدون
    اگه بخواهیم در مورد تعریف ادعا بگیم میتونیم اینطوری بگیم که ادعا دقیقا همون چیزی هست که الان شما کردین و گفتین که تو خیلی از کشورها اینطور نیست خوب تا وقتی که منبع صحبت تون رو ارایه ندادید یعنی فقط یه ادعا هست. فرض اینکه تو ترکیه اینطوری نیست نمیشه گفت تو خیلی از کشورها اینطور نیست.
    دوم هم اینکه شما که میدونید ادعا چی هست خوب تعریف شو بزارید به زبون خودمونی تا ما هم بفهمیم
    ممنون

  7. بابک زمانزاده گفت:

    جناب زندی
    تعریف طرح عمرانی در دنیا مورد نظر نویسنده بوده و من فکر نمیکنم ترکیه با این رشد اقتصادی هیچ طرحعمرانی نداشته باشه!!!!!!!!(لطفا توجه کنید که تعریف طرح عمرانی در دنیا یعنی مجموعه ی از پروژه های ساخت که منجر به توسعه عمرانی میشه نه طرح های عمرانی و غیر عمرانی که در ایران بر اساس منبع تامین بودجه طبقه بندی شدن)

  8. بابک زمانزاده گفت:

    اجرای موفق طرح‌های عمرانی می‌تواند به صورت ایجاد ظرفیت‌های جدید یا افزایش ظرفیت‌های موجود، دستیابی به افزایش تولید ناخالص داخلی را ممکن کند و ابزاری برای عملی کردن فنون و جذب سرمایه‌گذاری‌های لازم برای نوسازی و مدرن‌سازی، ایجاد تأسیسات جدید به منظور به‌کارگیری تجارب عملی حاصل از دستیابی به مفاهیم فنی جدید باشد.پس میتواند یکی از مشخصه های توسعه اقتصادی باشد.

  9. رضا زندی گفت:

    لطفا توجه کنید که تعریف طرح عمرانی در دنیا یعنی مجموعه ی از پروژه های ساخت که منجر به توسعه عمرانی میشه نه طرح های عمرانی و غیر عمرانی که در ایران بر اساس منبع تامین بودجه طبقه بندی شدن) منبع ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
    اجرای موفق طرح‌های عمرانی می‌تواند به صورت ایجاد ظرفیت‌های جدید یا افزایش ظرفیت‌های موجود، دستیابی به افزایش تولید ناخالص داخلی را ممکن کند و ابزاری برای عملی کردن فنون و جذب سرمایه‌گذاری‌های لازم برای نوسازی و مدرن‌سازی، ایجاد تأسیسات جدید به منظور به‌کارگیری تجارب عملی حاصل از دستیابی به مفاهیم فنی جدید باشد.پس میتواند یکی از مشخصه های توسعه اقتصادی باشد. منبع ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

  10. بابک زمانزاده گفت:

    جناب زندی
    لطفا شما منبعتون رو در مورد اینکه ترکیه هیچ طرح عمرانی نداره ارایه کنید…… این موضوع خیلی برام جالبه که شما همچین ادعایی کردین

    • رضا زندی گفت:

      این مقاله که گذاشتی خوب بود خیلی به کارم اومد بابتش تشکر میکنم . در مورد بحث خودمون کن اعلام میکنم قانع شدم حق با شماست. در مورد ترکیه هم اگر دوست داشتی حضوری بهت میگم موفق و موید باشین جناب مهندس

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*اجباری