مدیریت ساخت انجمن ها مباحث عمومی مدیریت ساخت ایمنی و بهداشت حرفه ای

این جستار شامل 1 پاسخ ، و دارای 1 کاربر است ، و آخرین بار توسط  امیرحسین ستوده بیدختی در 2 ماه پیش بروز شده است.

  • نویسنده
    نوشته ها
  • #9312

    در این مبحث به بررسی وموضوعات پیرامون ایمنی و بهداشت حرفه ای پرداخته می شود.

  • #10098

    جزوه ايمني و
    سلامت شغلي
    (بهداشت حرفه اي)

    مقدمه
    انسان، از آغاز آفرينش، براي پويايي زندگي خود، به كار و كوشش مجبور بوده و در اين راه، سختي هاي بسيار متحمل شده است. نيروي كار هر كشور، به ويژه كشورهاي در حال توسعه، بخشي از پر اهميت از سرمايه هاي ملي دانسته شده و از پايه هاي توسعه ي اقتصادي و اجتماعي انگاشته مي شود. از اين رو، حفاظت از تندرستي نيروي كار و بهسازي محيط كار، از اهميتي شايان توجه برخوردار است.
    بهداشت حرفه اي، ابزاري است كه به كمك آن مي توان در راستاي فراهم آوري، نگهداري و بالا بردن سطح سلامت نيروي كار گام برداشت. بهداشت حرفه اي، بر پيش بيني، تشخيص، ارزشيابي و كنترل عوامل محيطي يا فشارهاي محيط كار متمركز است كه مي توانند آسيب يا بيماري را سبب شوند و يا بر تندرستي كاركنان اثر سوء بگذارند. بهداشت حرفه اي دانشي است كه ريشه در بسياري از علوم مانند شيمي، فيزيك، مهندسي، رياضيات، پزشكي، فيزيولوژي،آمار و… و نيز، علوم انساني دارد.

    تاريخچه بهداشت حرفه اي
    پديداري دانش بهداشت حرفه اي، به عنوان يك تخصص ويژه و جدا از ديگر دانش ها، به نسبت تازه است، اما مفاهيم مطرح شده در اين دانش، از زمان هاي كهن مورد توجه بوده است. رامازيني، نخستين پزشكي است كه به توصيف پيشه هاي گوناگون و بيماري هاي ناشي از آن ها پرداخت و نخستين فردي بود كه به پزشكان پيشنهاد كرد، به هنگام پرسش هاي خود از بيمار، پيشه ي او را نيز جويا شوند. زيرا، ممكن است ارتباطي نزديك ميان پيشه ي فرد و بيماري او وجود داشته باشد. امروزه، اين پرسش در شرح حال نويسي همه ي بيماران به كار مي رود.پس ازكارهاي رامازيني، پزشكان به عوارض ناشي از كار بيشتر توجه كردند.
    در اوايل انقلاب اسلامي، وزارت كار و امور اجتماعي و وزارت بهداري وقت با هم بر نيروي كار و بهداشت و ايمني كارگران و كاركنان نظارت داشتند. در دي ماه سال 1362 با موافقت وزارت كار و امور اجتماعي و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و تصويب هيئت دولت نظارت بر بهداشت محيط كار و كارگر بر عهده ي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي گذاشته شد. اداره اي با عنوان اداره ي بهداشت حرفه اي مسئوليت حفظ و ارتقاي سلامت نيروي شاغل كشور را در شغل هاي گوناگون جامعه عهده دار گرديد.

    سازمان هاي بين المللي فعال در زمينه بهداشت حرفه اي
    1(ILO) -1 سازمان بين المللي كار
    2(WHO) -2 سازمان بهداشت جهاني
    3(OSHA) -3 سازمان هاي بهداشت و ايمني صنعتي
    4(NIOSH) -4 مركز پژوهش هاي ملي بهداشت و ايمني شغلي
    5(NFPA) -5 انجمن ملي حفاظت در برابر آتش سوزي

    (Occupational Health) سلامت شغلي
    (( سلامت شغلي)) تندرستي ،ارتباط آن با كار و محيط كار را بررسي مي كند. در آغاز، گستره ي سلامت شغلي، به آسيب ها يا بيماري هاي ، شغلي محدود مي گرديد، كه به كار، شرايط كار يا محيط كار نسبت داده مي شد. به تدريج، بررسي هاي انجام شده مشخص ساختند كه سه عامل ياد شده از جمله عوامل كمك كننده به بروز بيماري هاي غير شغلي نيز هستند و از اين رو، دامنه ي سلامت شغلي گسترش يافت.

    هدف هاي سلامت شغلي، عبارتند از:
    – تأمين، نگهداري و بالا بردن سلامت جسماني، رواني و اجتماعي كاركنان در هر پيشه اي كه هستند.
    – پيشگيري از بيماري ها و آسيب هاي ناشي از كار
    – حفاظت كاركنان در برابر عواملي كه براي تندرستي زيان آور هستند.
    – به كارگيري فرد در كاري كه از نظر فيزيولوژيك و رواني توانايي انجام آن را داشته باشد.
    – همخواني كار با فرد و در صورت نبود امكان، همخواني فرد با كار

    1 International Labour Organization
    2 World Health Organization
    3 Occupational Safety and Health Administration
    ٤ National Fire Protection Association
    ٥ National Fire Protection Association

    محتواي بهداشت حرفه اي
    بهداشت حرفه اي، عبارت است از، دانش پيش بيني 6 ، تشخيص 7 ، ارزيابي 8 و كنترل 9 خطرهاي بهداشتي در محيط كار. هدف آن،تأمين، نگهداري و بالا بردن سلامت و تندرستي كار آنان و در پايان، ايمن نگهداشتن جامعه است. در بهداشت حرفه اي، بيماري ها و عوارض حاد و مزمن ناشي از عوامل زيان آور محيط كار بررسي مي شوند.

    مهم ترين وظايف مهندسي بهداشت حرفه اي عبارت است از:
    -1 بازرسي فني محيط كار
    -2 اندازه گيري و ازريابي عوامل زيان آور فيزيكي 10 ، عوامل شيميايي محيط كار 11 ، زيست شناسي 12 ، عوامل زيان آور ارگونوميك 13
    -3 بررسي روش هاي كار در كارگاه ها و ارايه ي روش بهينه
    -4 بررسي وسايل حفاظت فردي و راهنمايي در نحوه ي استفاده از آن
    -5 پيشگيري از بيماري ها و حوادث شغلي در همه حرفه ها )منظور از بيماري ها و حوادث شغلي آنهايي هستند كه در حين انجام كار و بواسطه آن رخ مي دهند(.
    -6 تشكيل پرونده پزشكي پرسنل و بررسي وضعيت سلامتي آن ها
    جهت دستيابي به شرايط ايده آل و رفع مشكلات موجود در محيط هاي كاري كه بيمارستانها نيز جزئي از اين محسوب مي شوند، ابتدا بايد عوامل زيان آور فيزيكي و شيميايي و بيماريها و حوادث و ….. شناسايي شود. علم بهداشت حرفه اي نيز جز ء اين نيست كه در درجه اول با اولويت قرار دادن ايمني در محيط هاي كاري و با پيشگيري و به حداقل رساندن جراحات و عوارض شغلي، اين گونه دردها و رنج ها را كاهش داده و در جهت هر چه بهتر كردن وضعيت كارگران زحمتكش تلاش كند.
    ۶Anticipation
    ٧ Recognition
    ٨ Evaluation
    ٩ Control
    ١٠ Physical agants
    ١١ Chemical agants
    ١٢ Biological agants
    ١٣ Ergonomic harmful agents
    بخش قابل توجهي از نيروي كار در بخش بهداشت و درمان مشغول ارائه خدمات مي باشند كه مسائل بهداشت حرفه اي اين بخش ناديده گرفته شده است. مخاطرات ناشي از كار در اين بخش بسيار متنوع هستند، كه در اين مجموعه سعي شده است تا اطلاعاتي هرچند كوتاه در اين زمينه در اختيار پرسنل زحمت كش محيط هاي درماني قرار گيرد.
    مراكز بهداشتي درماني كه داراي حداقل 25 شاغل باشند، رئيس يا مدير مركز بهداشتي درماني مكلف است كميته اي به نام كميته حفاظت فني و بهداشت كار با اعضاء ذيل تشكيل دهد:

    1- رئيس مركز بهداشتي درماني يا مدير مركز به عنوان نماينده تام اختيار رئيس
    2- نماينده كاركنان مركز بهداشتي درماني
    3- مترون و در صورت نبودن او يكي از سوپروايزر مركز بهداشتي درماني
    4- مسئول حفاظت فني
    5- مسئول بهداشت حرفه اي
    6- مسئول تأسيسات مركز بهداشتي درماني
    7- كارشناس مهندسي تجهيزات پزشكي مركز بهداشتي درماني
    يكي از اقداماتي كه براي رسيدن به هدف بهداشت حرفه اي بايد انجام گيرد، مراقبت هاي بهداشتي- درماني شاغلين است كه از طريق معاينات قبل از استخدام، معاينات دوره اي، معاينات موردي انجام مي پذيرد.
    هدف هاي اصلي معاينه دوره اي عبارتند از:
    – تشخيص زودرس بيماري هاي ناشي و مرتبط با كار و بيماري هاي غير شغلي
    – پيگيري موارد مشكوك تا روشن شدن وضع آن ها
    – درمان به موقع و جلوگيري از پيشرفت بيماري
    – كنترل عوامل زيان آور محيط كار و محدود كردن كار در فرد بيمار
    – جلوگيري از انتقال و انتشار بيماري هاي مسري
    – مطالعه اثرات زيان آور عوامل موجود در محيط كار
    – تعيين اثر محيط بر سلامتي و بيماري كارگران
    – ارزيابي روش هاي پيشگيري و ايمني
    بيماري ناشي از كار: بيماري هايي است كه به علت مواجهه با عوامل فيزيكي، شيميايي، بيولوژيكي يا ارگونومي محيط كار بوجود مي آيد.
    بيماري هاي مرتبط با كار: بيماري هايي هستند با چند منشاء يا عامل مختلف كه معمولاً در افراد جامعه وجود دارند و شغل يكي از عوامل بوجود آورنده ي آنهاست و احتمالاً حالت زمينه اي موجود را تشديد مي كند.

    سلامت محيط و كار در بيمارستان
    بيمارستانها در اكثر كشورها قسمت عمده اي از مراكز بهداشتي درماني را تشكيل مي دهند و بخش اعظم هزينه هاي بهداشت و درمان(حدود 70 درصد) را به خود اختصاص داده اند. بيمارستان بايد الگوي نظافت و سمبل پاكيزگي و بهداشت باشند. بنابراين ضوابط بهداشتي بخصوص بهداشت محيط و حرفه اي از اولويت خاصي برخوردار است. مخاطرات عمده سلامت در بيمارستان ناشي از عدم اجراي مقررات بهداشتي، مواد زائد جامد(زباله) ، فاضلاب، رختشويخانه بيمارستان، آب و مواد غذايي غير بهداشتي و عدم مراعات نظافت عمومي و عوامل زيان آور حرفه اي نظير عوامل فيزيكي، شيميايي، بيولوژيك، ارگونوميك (پوستچرهاي نامناسب حين كار، كار تكراري در هر يك از
    نواحي بدن، حمل غير اصولي اجسام، اختلالات اسكلتي- عضلاني و…) و رواني و غيره مي باشند كه كليه بيماران، ملاقات كنندگان، كاركنان و در نهايت جامعه را در معرض اين مخاطرات قرار مي دهد.
    عوامل زيان آور محيط كار:
    الف – عوامل زيان آور فيزيكي محيط كار : صدا- ارتعاش- گرما- سرما- روشنايي- فشار- اشعه هاي مضر.
    ب – عوامل زيان آور شيميايي محيط كار :گازها و بخارات – گردو غبار- دود و دمه – حلالها- مواد ضدعفوني كننده.
    ج – عوامل زيان آور بيولوژيك محيط كار : ويروسها- باكتريها- قارچها- انگل ها- خون و ترشحات آلوده و غيره.
    د – عوامل زيان آور ارگونوميكي محيط كار : وضعيت نامطلوب بدن در هنگام كار – استفاده از ابزار الات نامناسب و غيره.
    ه- عوامل رواني محيط كار : عواملي كه موجب بروز استرس ها و اختلالات روحي و رواني در محيط كار مي شوند.
    اگر هر يك از عوامل ياد شده از حد تحمل فيزيولوژيك انسان بيشتر باشد عوارض و آسيبهايي ايجاد خواهد نمود.
    در بهداشت حرفه اي عمده تلاشها بر ارزيابي اين عوامل و كنترل يا حذف آنها مي باشد كه در ادامه به اختصار به توضيح هريك خواهيم پرداخت.

    عوامل زيان آور محيط كار
    -1 عوامل زيان آور فيزيكي
    -1-1 صدا 14
    با توجه به اينكه بيمارستان بايد از جمله محيط هايي باشد كه داراي نهايت آرامش باشد ولي گاهاً به دلايلي عوامل موجب مي شود كه صدا نيز به عنوان عاملي مخرب در محيط مطرح شود. كه اگر بسيار آزار دهنده باشد و در محيط هاي درماني از حدود 60 دسي بل فراتررود ممكن است در صورت مواجهه طولاني مدت موجب آسيب هايي گردد كه به مواردي اشاره مي كنيم: افت شنوايي از صدا، جلوگيري از شيدن مكالمه و علايم خطر- اثر روي بينايي- تأثير بر سيستم تعادلي- مشكلات و اختلالات رواني و اجتماعي و اختلالات فيزيولوژيكي.
    -1-2ارتعاش
    نيروي ارتعاشي از بيشتر تجهيزات و ماشين ها پراكنده مي شود و امكان انتقال آن به كالبد افرادي هست كه با اين تجهيزات كار مي كنند.
    انتقال انرژي مكانيكي از يك منبع لرزان )مرتعش( به كالبد انسان آسايش را به هم ريخته- بازده ي كار را كاهش داده و سرانجام اعمال فيزيولوژيك كالبد را به اختلال دچار مي كند. اثرات ارتعاش روي بدن: اختلال در اندام ها و به خصوص ستون فقرات- اختلالات گوارشي- اثرات عصبي و عمومي- عارضه ي سپيد انگشت- تغيير شكل استخوان ها و مفاصل انگشتان و عوارض استخوان هاي مچ و كف دست.
    -1-3 روشنايي
    بطور كلي مي توان گفت روشنايي مناسب موجب حفاظت بيشتر بينايي كاركنان، كاهش عوامل ايجاد خستگي و فشار ناشي از روشنايي غير كافي و پيشگيري از حوادث ناشي از كار مي گردد.ويژگيهاي روشنايي مناسب عبارتند از:
    -1 نور كافي باشد.
    -2 از نظر توزيع مطلوب باشد.
    -3 درخشندگي سطوح باعث ناراحتي چشم نشود.
    -4 سايه هاي مزاحم ايجاد نشود.
    – نور مصنوعي: در طراحي روشنايي مصنوعي بايد به نكات زير توجه نمود:
    الف – روشنايي مصنوعي بايد داراي درخشندگي مناسب بوده و تا حد امكان به روشنايي روز نزديك باشد.
    Noise١٤
    ب – محل نصب منبع اضافي روشنايي بايد در طرف چپ سطح كار باشد و ارتفاع آن از سطح كار از ۶٠ سانتي متر تجاوز نكند.
    ج – تعداد روشنايي براي هر شغل مناسب با نوع كار ، ثابت و بطور يكنواخت روي سطح كار توزيع شود.
    د – محل نصب لامپها طوري باشد كه از تابش مستقيم نور آن به چشم جلوگيري شود. يعني در ميدان ديد فرد قرار نداشته باشد.
    ه – انعكاس نور از سطوح باعث خيرگي يا بازتاب شديد نور نشود.
    و – منابع روشنايي ايجاد حرارت ننمايد.
    عوارض ناشي از روشنايي نامطلوب: خيرگي- خستگي چشم- سردرد- سرگيجه- ايجاد فشار در چشم- ضعف بينايي- كاهش راندمان –
    افزايش حوادث و بيماري هاي اسكلتي و عضلاني.
    -1-4 گرما 16
    گرماي موجود در محيط كار از منابعي گوناگون ايجاد مي گردد كه مي توان از وسايل و ماشين هاي گوناگون، فرآيندهاي توليد، تابش خورشيد، وسايل روشنايي مصنوعي، انسان و شرايط هواي بيرون محيط كار نام برد. در محيط هاي گرم و خشك، بار گرمايي وارد بر افراد شاغل اساساً ناشي از تابش هاي برخاسته از سطوح و وسايل داغ و نيز جابجايي مواد داغ است. محيط هاي گرم و مرطوب، برخاستن بخارآب از فرايندهاي مرطوب سبب مي گردد كه بخار آب به رطوبت موجود در محيط كار افزوده گردد كه اين امر، باعث مي شود افراد در دفع گرماي ناشي از سوخت و ساز و گرماي برخاسته از محيط به ناتواني دچار گردند. عوارض ناشي از گرما: كاهش بازده كاري- احساس خستگي توأم با ناآرامي و تحريك پذيري – خواب آلودگي- عطش فراوان- بالارفتن درجه حرارت بدن- تندشدن نبض- كم شدن مقدار ادرار – كرامپ عضلاني- خستگي گرمايي- گرمازدگي- سنكوپ گرمايي.

    -1- 5سرما 17
    امروزه مطلوب ترين اندازه دما براي زندگي را 23 تا 25 درجه سانتيگراد مي دانند كه از نظر شرايط محيطي، با رطوبت 50 درصد و جريان هواي نزديك به 10 سانتي متر در ثانيه همراه باشد. البته گفتني است كه اندازه ي دماهاي مطلوب براي فعاليت هاي بدني گوناگون، به نوع كار و شدت فعاليت بستگي

    ١٥ Vibration
    ١٦ Heat
    ١٧ Cold
    دارد اما به هر رو، در دماهاي پايين، كار و فعاليت دشوار مي شود. منظور از پيشنهاد دامنه ي مجاز رويارويي با سرما، جلوگيري از كاهش دماي عمقي بدن به كمتر از 36 درجه سانتيگراد است تا از آسيب
    سرما به بخش هاي انتهايي بدن(دست ها و پاها) پيشگيري گردد. عوارض ناشي از سرما: يخ زدگي- پاي سنگربانان- هيپوتري.

    -1-6 فشار
    كار در تحت فشار زياد(در اعماق درياها، در داخل تونل ها) و يا در فشار كم و در بي وزني(در فضا) و همچنين در محل هاي مرطوب بايد در شرايط خاص انجام گيرد و هر گاه شرايط مناسب نبوده و يا مدت انجام كار در اين شرايط زياده از حد طولاني باشد عوارض مخصوصي ممكن است در افراد ظهور نمايد. عوارض ناشي از كاهش فشار هوا: تنگي نفس- كرختي و مورمورشدن اندام ها- سوزش و خارش پوست- عوارض گوارشي- اختلالات گردش خون-اختلال در حس شنوايي و سيستم بينايي.

    -1-7 پرتو
    پرتوها، گونه از انرژي هستند كه در در خلأ يا ماده منتشر مي شوند و به دسته پرتوهاي يونيزان و غير يونيزان دسته بندي مي شوند.
    پرتوهاي يونيزان عبارتند از:
    1- الكترومگنتيك(اشعه X)
    -2 پارتيكلها(اشعه گاما، آلفا، بتا)
    كه داراي طول موج كوتاه و انرژي بالايي هستند. تماس كوتاه مدت با اين اشعه ها باعث برهم زدن تركيب شيميايي سلولها مي شود.
    اثرات زيست شناختي پرتوهاي يونساز
    • اثرات زودرس: آسيبهاي مركز خونساز، آسيبهاي دستگاه گوارش و آسيبهاي دستگاه اعصاب مركزي
    • اثرات ديررس: اثرات ارثي(ژنتيكي)، كاهش طول عمر، آب مرواريد، سرطان پوست(در پزشكان پرتو شناس(، سرطان خون
    پرتوهاي غير يونيزان عبارتند از:
    -1 امواج مايكرو ويو)امواج راديويي و تلفن همراه(
    -2 امواج ميدانهاي مغناطيسي، استاتيك(MRI)
    -3 ليزر
    -4 امواج التراسوند، فرابنفش(UV) مادون قرمز( IR)
    اين پرتوها داراي طول موج بلند و انرژي كمي هستند. در تماسهاي كوتاه مدت بيماريزا نيستند، اما در صورت تماس طولاني اين اشعه ها نيز مي توانند خطرناك باشند.
    اثرات زيست شناختي پرتوهاي غير يونساز: قرمزي پوست – تيري پوست-سرطان پوست- التهاب ملتحمه و قرنيه- آب مرواريد- اثر برغدد توليد مثل – بروز اختلال در دستگاه تنظيم دماي بدن

    -2 عوامل زيان آور شيميايي
    يكي از عوامل زيان آور و خطر آفرين براي افراد شاغل، مواد شيميايي هستند. اين مواد بصورت جامد، مايع ،گاز و بخار مورد استفاده قرار
    گرفته و يا در جريان كار توليد مي شوند. شدت و نوع مسموميت با انواع مواد شيميايي بستگي به چهار عامل دارد: ١- نوع ماده شيميايي-2 راه ورود به بدن- 3 مدت تماس با ماده شيميايي- 4 غلظت ماده شيميايي

    راه ورود به بدن: سموم از سه طريق تنفس، پوست، گوارش وارد بدن مي شوند.
    -2-1 گازها و بخارات
    گاز به هر جسمي كه در حرارت 25 درجه سانتيگراد و فشار 760 ميلي متر جيوه به صورت گاز وجود داشته يا وجود پيدا كند اطلاق مي گردد. به همين نحو هم، اصطلاح بخار به حالت گازي ماده اي كه در 25 درجه حرارت سانتيگراد و 760 ميلي متر جيوه فشار معمولاً مايع يا جامد است داده مي شود. اغلب گازها داراي بوي نافذ بوده و به مقادير ناچيزي پس از انتشار قابل تشخيص مي باشند.

    -2-2 ذرات معلق
    طبق تعريف گيبز، انتشار و پراكندگي ذرات ميكروسكوپي جامد و يا مايع در يك فاز گازي خاص و يا در هوا آئروسل ناميده مي شود. به اين ترتيب مواد معلق شامل كليه ذرات مختلفي است كه در فضاي محيط زيست و يا محيط كار به صورت آئروسل موجود باشند.

    -3 عوامل زيان آور زيست شناختي
    -3-1 بيماري هاي ناشي از ويروس ها: هپاتيت-B هاري- ايدز- زگيل- نيوكاسل
    -3-2 بيماري هاي ناشي از باكتري ها: سياه زخم- بروسلوز- كزاز- سل- طاعون.
    -3-3 بيماري هاي ناشي از ريكنزيا ها: تب كيو.
    -3-4 بيماري هاي ناشي از انگل ها: كرم قلابدار- شيستوزومياز- جرب(گال)-تيفوس.
    -3- 5بيماري هاي ناشي از قارچ ها: هيستوپلاسموز- آسپرِژيلوز- درماتوفيتوز-كچلي.

    در تقسيم بندي ديگر )عوامل بيولوژيك محيط كار):
    عوامل پاتوژن هوابرد
    HIV -B هپاتيت :(Blood borne pathogens) عوامل پاتوژن خون برد
    -4 عوامل زيان آور ارگونومي
    ارگونومي از دو واژه يوناني ارگو به معني كار و نوموس به معني قانون گرفته شده است و از نظر لغوي قوانين كار است. ارگونومي عبارت است از تطابق علمي كار و محيط كار با مشخصات فيزيكي و رواني انسان. برخي حيطه هاي عملكرد ارگونومي عبارتند از:

    -4-1 آنتروپومتري )تن سنجي(
    آنتروپومتري از دو واژه يوناني آنتروپوس به معني انسان و مترين به معني اندازه گيري و سنجش اقتباس شده است و به عنوان علم
    سنجش ابعاد بدن شناخته مي شود.
    -4-2 فيزيولوژي كار
    فيزيولوژي كار شاخه اي از فيزيولوژي است كه اعمال و وضعيت بافت ها و اندام ها را در هنگام كار توضيح مي دهد. هدف اصلي فيزيولوژي
    كار تأمين شرايطي است كه در آن افراد بدون خستگي غيرضروري قادر به انجام كار خود بوده و پس از اتمام كار همچنان توان كافي جهت
    انجام ساير فعاليت هاي روزمره را دارا باشند.
    -4-3 فيزيولوژي محيط
    در فيزيولوژي محيط اثر شرايط و عوامل محيطي مانند سروصدا، روشنايي، گرما، سرما، رطوبت، ارتعاش و غيره بر فيزيولوژي بدن انسان
    مورد مطالعه قرار مي گيرد. هر يك از اين عوامل اگر از حد تحمل فيزيولوژيك انسان خارج شوند به عنوان عامل محيطي زيان آورمحسوب گشته و آسيب هايي را در فرد به دنبال دارند.

    -4-4 بررسي صدمات اسكلتي- عضلاني مرتبط با كار
    اين عوامل زماني بروز مي كنند كه نيازهاي شغلي از توانمندي هاي فرد تجاوز نمايد. با كمك اجراي اصول ارگونومي مي توان از طريق كاهش تنش هاي عضلاني و كنترل عوامل مكانيكي تا حد قابل توجهي از بروز اختلالات كاست.
    -4-5 حمل دستي بار
    با توجه به اينكه اين امر يكي از دلايل مهم ابتلاء به كمر درد مي باشد، بي توجهي به اين امر مهم نه تنها از نظر سلامت و ايمني شغلي
    نيروي كار بلكه از ديدگاه اقتصادي نيز با خسارت هاي مالي قابل ملاحظه اي همراه است.
    مخاطرات اسكلتي- عضلاني
    مخاطرات اسکلتی – عضلانی رایج در بيمارستانها (ويژه پرستاران)
    Health care wide hazards module – Ergonomics
    براساس آمارهای کشور آمریکا سالانه بیش از 200 هزارمورد آسیب و بیماری اسکلتی عضلانی مرتبط با کار در پرستاران ثبت میشود. بسیاری از این موارد شامل آسیبهای شدید هستند و بیش از نیمی از این آسیبها نیاز به استراحت پزشکی دارند و سالانه نزدیک به یک میلیارد دلار خسارت ناشی از پرداخت غرامت دستمزد روزهای استراحت پزشکی فقط بخاطر آسیبهای اسکلتی عضلانی در پرستاران به سیستم های بیمه ای امریکا وارد میشود.
    مخاطرات شغلی رایج در حرفه پرستاری:
    بیشترین مخاطرات متوجه پرستارانی است که از بیماران ناتوان یا مسن مراقبت میکنند ( مثلا در بخش های سی سی یو و ای سی یو( ازآنجا که این گروه از پرستاران در فعالیتهای روزانه به بیمار کمک میکنند در معرض ریسک ناشی از حمل و جابجائی دستی بیمار هستند . این فعالیتهادر صورت عدم کنترل منجر به آسیبهای اسکلتی – عضلانی میشود. این افراد حتی ممکن است دچار حوادثی مثل افتادن و لیز خوردن شوند که خود منجر به بروز آسیبهای اسکلتی – عضلانی گردد. همچنین پوسچرهای نادرستی که خواسته یا ناخواسته متحمل میگردند حتی در برخی گزارش ها و مطالعات نشان داده شده كه استرس های روحی و نوبت کاری نیز میتواند دردهای اسکلتی – عضلانی را افزایش دهد.
    نشانه های درد ناشی از آسيب کمر :
    دردی که امکان دارد به جلو، کناره ها يا عقب ساق پا تير بکشد يا محدود به ناحيه تحتانی کمر باشد.
    دردی که با فعاليت بدتر شود.
    دردی که در شب يا در نتيجه نشستن طولانی مدت مثلا” رانندگی طولانی بدتر شود.
    دردی که همراه با گزگز شدن يا ضعف در بخشی از پا باشد.
    پيشگيری از کمر درد :
    انجام ورزشهائی مثل شنا، پياده روی و دوچرخه سواری با افزايش ميزان تناسب و توان می توانند در کاهش ابتلا به کمر درد مفيد باشند.
    تقويت عضلات شکم ميزان ابتلا به کمر درد و در موارد وجود کمر درد، شدت آنرا کاهش می دهد.
    افرادی که کار آنها مستلزم بلند کردن اجسام سنگين است بايد هرگز از کفشهای پاشنه بلند بمدت طولانی استفاده نکنيد. حتما” از کمربندهای پهن محافظ کمر استفاده کنند. در هنگام ايستادن طولانی مدت هر از گاهی به روی يک تکيه گاه يا ديوار تکيه کنيد تا از فشار بر روی کمر کاسته شود نمائيد. هم تشک های خيلی نرم و هم تشکهای سفت سبب کمردرد می شوند لذا از تشک مناسب استفاده کنيد.
    هرگز اجسامی را که برای شما سنگين هستند بلند نکنيد. در هنگام بلند کردن اجسام کمر بايد عمود بر زمين و نه خم شده به جلو باشد بايد اجسام را در حاليکه نزديک بدن شما هستند با زانوها بلند کنيد.
    بارهای سنگين :
    • به جای بلند کردن اجسام سنگين، از راه های ديگری مانند هل دادن برای جابه جا کردن استفاده کنيد ( هل دادن بهتر از کشيدن است . )
    • تا می توانيد از ديگران کمک بخواهيد و از بلند کردن وسايل سنگين با خم کردن کمرتان خودداری کنيد. بهتر است زانوهايتان را خم کرده و کمرتان را صاف نگه داريد. البته يادتان باشد که پاها را از هم کمی فاصله بدهيد.
    • از بلند کردن يک جسم سنگين و چرخاندن کمرتان بطور همزمان جدا” خودداری کنيد.
    • هميشه هنگام حمل اجسام سنگين، آن را نزديک بدن نگه داريد.
    قاعده نشستن:
    • اگر مجبوريد مدت طولانی روی صندلی بنشينيد بهتر است هر نيم ساعت به بهانه های مختلف از جا برخاسته و راه رفته يا به بدن خود حرکات کششی بدهيد.
    • از صندلی مناسب با پشتی و با زاويه حدود 100 تا 120 درجه، استفاده کنيد و اگر صندلی تان محافظ قوس کمر ندارد، قوس کمر را با يک بالشتک کوچک محافظت کنيد.
    • به جای چرخاندن کمرتان حين کار، از چرخش صندلی استفاده کنيد.
    • وسايل مورد استفاده تان را در دسترس خود روی ميز بچينيد تا برای استفاده از آنها مجبور به خم کردن کمرتان به جلو نشويد.
    ايستادن و خوابيدن بدون کمر درد:
    • هنگام ايستادن خود را به جلو خم نکنيد، گوش ها، شانه و لگن را بايد در يک امتداد و شکم را تو نگه داريد.
    • اگر مجبوريد مدت طولانی بايستيد، يکی از پاها را روی يک پله يا چهارپايه به ارتفاع 20 سانتی متر قرار دهيد تا فشار کمتری به کمر وارد شود و هر 10 دقيقه جای پاها را با هم عوض کنيد.
    • بهترين حالت خوابيدن خوابيدن به پهلو در حالی است که زانوها کمی خم بوده و يک بالش کوچک بين دو زانو قرار گيرد. اگر به پشت می خوابيد لازم است يک بالش زير زانوان و
    يک بالش کوچک زير گودی کمر قرار دهيد.
    • برای خارج شدن از تختخواب ابتدا به کنار تخت بچرخيد
    و پاهای خود را از تخت آويزان کرده، با کمک دست ها و
    سفت کردن عضلات شکم بنشينيد.
    پيشگيری از آسيب های مفصل زانو:
    مفصل زانو مهم ترين مفصلی است که وزن بدن را تحمل می کند از اين رو کاهش وزن موثرترين راه پيشگيری و درمان آسيبهای وارده به اين بخش از بدن است.
    مفصل زانو در تمام فعاليت های انسان مانند ايستادن، راه رفتن و حتی نشستن در معرض فشارهای مکانيکی زياد که ناشی از وزن، حمل بار و حتی ماندن در يک موقعيت ثابت است، قرار دارد.
    بعنوان مثال فشار وارد بر مفصل زانو در هنگام بالا رفتن از پله ها معادل سه برابر وزن بدن و در هنگام پايين آمدن هفت تا هشت برابر وزن بدن است از اين رو کاهش وزن برای حفظ سلامتی مفاصل به خصوص مفاصل زانو بسيار با اهميت است.
    بی تحرکی نيز خطری جدی برای مفاصل مي باشد: برخی به غلط بر اين باورند که فقط با حذف فشار بر روی مفصل و ثابت نگه داشتن آن مشکل حل می شود در حالی که عدم تحرک مناسب خود خطری جدی برای بروز بيماری های مفصل همچون آرتروز است چرا که تغذيه مفصل از طريق تحرک انجام می شود.
    نحوه نشستن به صورت چهارزانو، چمباته زدن و استفاده از توالتهای ايرانی از جمله موارد تشديد کننده آسيب های مفصلی است وتبعيت از اين روش های غلط زندگی، افراد را در سنين پايين مستعد ابتلا به آسيب های مفصلی می کند.

    نکاتی چند برای مراقبت از زانوها :
    – زانوها نياز به حرکت دارند. تحرك ، به تغذيه مفصل، حفظ قدرت عضلانی و دامنه حرکتی زانو کمک می کند.
    – اگر به کارهايی اشتغال داريد که ناگزيريد برای مدتی طولانی روی صندلی بنشينيد، ساعتی يک بار از جای خود برخيزيد و پنج دقيقه راه برويد. همچنين هنگام نشستن می توانيد پاشنه های پا را از روی زمين بلند کنيد يا زانوها را صاف نگه داريد.
    – افرادی که ناچارند مدتی طولانی بايستند، ساعتی چند بار زانوهای خود را خم کنند. همچنين توصيه می شود که در طول روز، چند بار روی پاشنه پا بايستند و چند قدم راه بروند.
    – هنگام خوابيدن به صورت طاق باز، بالش را زير زانوهای خود قرار دهيد. چنانچه به پهلو می خوابيد، بين زانوها بالشی قرار دهيد، اما اگر عادت داريد که بر شکم بخوابيد، ( که عادت نادرستی است و از منظر اسلام نيز مکروه می باشد ) بالش را زير ساق ها بگذاريد.
    با انجام منظم ورزش های تقويتی و کششی، قدرت عضلانی و انعطاف پذيری بافت های اطراف مفصل را بهبود ببخشيده و از بروز ضايعات زانو پيشگيری نماييد.
    ورزش های زانو را ابتدا با تعداد کم ( پنج بار ) و دو بار در طول روز شروع کنيد و با بهبود وضعيت جسمانی، تعداد و دفعات تکرار آن را افزايش دهيد.
    – اگر افزايش وزن داريد، با برنامه های مناسب ورزشی و غذايی، وزن خود را کاهش دهيد. به خاطر داشته باشيد که کاهش وزن موجب کاهش فشار وارده بر مفصل می شود.

    -4-6 نوبت كاري
    به هر كاري كه در خارج از دريچه زماني كار روزانه (به طور قراردي از 7 بامداد تا 6 عصر) انجام پذيرد، نوبت كاري گفته مي شود. نوبت كاري با مشكلات مختلفي مانند خستگي، اختلالات گوارشي، مختل شدن زندگي خانوادگي و اجتماعي، كاهش بهره وري، احتمال افزايش وقوع حوادث همراه مي باشد.
    توصيه های تغذيه ای براي نوبت كاران
    • به شيفت کاران توصيه می شود يک وعده اصلی در بعد
    از ظهر و يک وعده اصلی در نيمة زمان شيفت مصرف کنند.
    وعده‌های غذايي سنگين سبب خواب‌آلودگی و افت کار‌ايي می‌شود.
    • اصل تعادل و تنوع در مصرف غذا در اين جا نيز کاربرد دارد:
    – فاصله بين وعده‌ها نبايد بيش از ۵-۴ ساعت باشد.
    – هر روز صبح، صبحانه کامل ميل شود. در ضمن آب پرتقال فراموش نگردد.
    – وعده‌های سبک، متعدد و حاوی نشاسته انتخاب شوند.
    – از افزودن چاشنی‌ها، ادويه و روغن اضافی به غذا پرهيز شود.
    -قندهای ساده باعث افزايش و افت قند خون متعاقب آن می‌گردند، از اين رو بهتر است محدود شوند، ميوه جات و سبزی ها ميان وعده های مناسبی می باشند.
    – خانم های شيفت کار که تحرک کمی دارند نياز به املاحی نظير کلسيم دارند. ولی از سوی ديگر توصيه می‌شود که انرژی دريافتی خود را محدود کنند.
    -در محيط‌ های گرم، به دليل تعريق، امکان بروز سردرد و خشکی پوست، ابتلا به بيماری و تضعيف سيستم ايمنی بدن بيش‌تر می‌شود. به همين دليل مصرف مايعات در حين کار الزامی است.
    راهکارهای مقابله باخطرات
    برنامه ریزی برای خواب کافی ماننداستراحت وخواب قبل ازشروع کاردرشب (سه ساعت خواب قبل ازشروع شیفت ایده آل است) و امکان استراحت ۱۵- ۱۰دقیقه ای هر۲ -۱ساعت درطول کار.
    برای داشتن خواب کافی و مناسب پس ازشبکاری، استفاده ازمقداری شیرگرم، چای گیاهی و موز مؤثراست. این مواد غذایی با ترشح سروتونین باعث خواب می گردد.
    استفاده از قهوه را چهارساعت قبل ازپایان کارمتوقف کنید. قهوه بین ۱۵تا۴۵دقیقه پس از استفاده اثرگذار بوده و سه الی چهار ساعت اثرآن باقی می ماند. هنگام خواب ازچشم بند استفاده کنید. نور موجود در روز حتی ازپشت پلک های بسته قابل نفوذ بوده و مانع ترشح ملاتونین می شود. ازپرده های ضخیم درمحل خواب و تشک راحت استفاده کنید.
    از موزیک ملایم استفاده کنید.
    از افکار منفی بپرهیزید. اگر باتمام راهکارها، خوابتان نبرد، در بسترمانده و استراحت کنید.
    آگاه باشید که کمبود خواب باعث خستگی بیشتر، تحلیل رفتگی، استعداد ابتلا به بیماری ها و خطاهای کاری می شود.

    -4-7 بيومكانيكي شغلي
    در اين شاخه از علم، قوانين حاكم بر فعاليت هاي بدن مورد بررسي قرار مي گيرد. به عنوان مثال با كمك اصول بيومكانيك فشارهاي مكانيكي وارد بر ماهيچه ها و مفاصل بدن طي وضعيت هاي مختلف بدني هنگام انجام كار برآورده مي شود.

    -4- 8ايستگاه هاي كار
    عدم برقراري شرايط مطلوب از جنبه ارگونومي با ايستگاه هاي كار مي تواند انواع مختلفي از صدمات مانند مشكلات ستون فقرات، ناراحتي هاي اندام فوقاني و حتي عوارض بينايي همراه باشد. ايستگاه هاي كار به طور كلي به سه دسته نشسته، ايستاده و ايستاده- نشسته تقسيم مي شود.

    معاينات بدو استخدام و دوره اي و تشكيل پرونده پزشكي شاغلين:
    برنامه معاینات پزشکی شاغلین: یکی از مهمترین و اساسی ترین برنامه هاي پیشگیري از بروز بیماریها و حوادث ناشی ازکار در هرکشوري که به عضویت سازمان بین المللی کار و بهداشت جهانی درآمده انجام معاینات پزشکی افراد شاغل میباشد.
    معاینات قبل از استخدام : سنجش سلامتی فرد با بهره گیري از معاینه کامل پزشکی ، شنوایی سنجی ، سنجش تنفس ، بینایی سنجی ، آزمایشات خون و….. در نظر گرفتن تناسب بین وضعیت جسمی و روحی فرد و شغل محوله
    معاینات ادواري : معایناتی هستند که در دوره هاي زمانی خاص با فاصله هاي معین صورت می گیرد. معاینات ادواري در واقع حکم مهر تائید بر معاینات پیش از استخدام را دارد. چنانچه اولین علائم بروز بیماریها( اعم از شغلی و غیر شغلی ) نمایان شود طی انجام معاینات ادواري (حداقل سالی یکبار) میتوان با صرف کمترین هزینه جلوي پیشرفت بیماري را گرفت و سلامتی شاغل را تضمین کرد.

    هدف یا منظور:
    – تشخیص زودرس بیماریها و عوارض ناشی از کار
    – تعیین اثر محیط کار بر سلامت کارکنان
    – ارزشیابی روش هاي پیشگیري و ایمنی
    -تشخيص به موقع بيماري شاغلين و بررسي وضعيت سلامت شاغلين
    -پيشگيري از تشديد بيماريهاي قبلي در صورت وجود
    -بكار گماردن فرد در شغل مناسب با توجه به تواناييهاي جسمي و روحي
    -جلوگيري از كار كردن افراد در محيط هاي پرخطر براي افراد بيمار و جلوگيري از كارافتادگي شاغلين و بازنشستگي قبل از موعد بر اثر بيماري و ناتواني
    -كنترل بيماري و ناتواناييهاي جسمي و روحي شاغلين در محيط كار
    – تامين،حفظ و ارتقاي سلامت جسمي و روحي شاغلين

    ايمني و پيشگيري از حوادث شغلي
    هرگاه » بهداشت « در يك مفهوم ساده و كاربردي به صورت» پيشگيري از بيماري« تعريف شود، آن گاه» ايمني « را مي توان به معناي » پيشگيري از حادثه « در نظر گرفت. به سخن ديگر كار ايمني، همان پيشگيري از حادثه است. بنابراين درك پديده حادثه بسيار اهميت دارد.

    حادثه: عبارت است از يك رويداد برنامه ريزي نشده و در نتيجه ناخواسته كه موجب بروز زيان مي شود.
    خطر: شرايطي است كه موجب آسيب رساني مي شود. در واقع خطرها مانند مواد منفجره اي هستند كه همه جا وجود دارند و بر اثر محرك هايي مثل خطاي انساني، نارسايي در دستگاه مديريت، خرابي دستگاه وتجهيزات و … به حادثه تبديل مي شود.

    ايمني: عبارت است از درجه دور بودن از خطر.

    در جهان امروز به دليل حوادث فراواني كه رخ مي دهد مسئله ايمني بسيار مورد توجه همه قرار گرفته كه بيمارستان ها نيز بايستي به اين مسئله توجه كنند. در حقيقت توجه به نكات ايمني موجب كاهش حوادث ناشي از كار مي شود.

    مخاطرات ايمني- بهداشتي رايج در بيمارستان
    واحدهاي اداري و پشتيباني
    – ارگونوميكي) كارنشسته- كار با كامپيوتر- كار يكنواخت – پوستچرهاي نامناسب)
    – استرس شغلي
    – خشونت در محيط كار)برخورد نامناسب ارباب رجوع (
    – بيماري های واگيردار
    – افتادن و ليز خوردن– سقوط اشياء

    راهكارهاي كنترلي:
    تعبيه تهويه عمومي در اتاقها
    رعايت اصول ارگونوميك در حين كار با كامپيوتر
    رعايت موارد بهداشتي در زمان شيوع بيماري هاي واگيردار

    تاسيسات- مهندسي:
    – عفونتهاي تنفسي) لژيونلا (
    – مواد شيميايي
    – آتش سوزي(به دليل كار با سيلندر ها(
    – خطرات ماشين آلات و تجهيزات
    – شوك الكتريكي – برق گرفتگي
    – بخارات جوشكاري
    – ابزاردستي
    – سرو صدا و ارتعاش
    – گرما – رطوبت- سرما
    – ارگونوميكي(جابجائي دستي بار- كاردرفضاي بسته- پوسچرهاي بدني مختلف نظير كار در بالاي سر و…
    – آلودگي هاي مختلف محيطي در حين تعمير و نگهداري سيستم ها
    – بخارات جوشكاري
    – تماس با مواد عايق نظير آزبست و پشم شيشه
    – ابزار دستي
    – افتادن – ليزخوردن – سقوط اشياء
    – بيماري هاي واگيردار

    راهكارهاي كنترلي:
    استفاده از كفش ، ماسك ،دستكشهاي مناسب با كار
    رعايت اصول ارگونوميك در حين حمل اجسام سنگين
    رعايت نكات ايمني در حين استفاده از سيلندر هاي گاز تحت فشار
    رعايت موارد بهداشتي در زمان شيوع بيماري هاي واگيردار
    رعايت نكات ايمني در حين استفاده از دستگاه ها و تجهيزات
    آموزش پرسنل در هنگام مواجهه با آتش سوزي و شرايط اضطراري

    رختشويخانه
    – البسه آلوده
    – لوازم تيز و برنده
    – سوختگي
    – مواد شيميايي(وايتكس و ديگر شوينده ها(
    – آلرژي
    – سروصدا
    – گرما – رطوبت
    – افتادن – ليزخوردن – سقوط اشياء
    – ارگونوميكي(جابجائي دستي بار)
    – آتش سوزي

    راهكارهاي كنترلي:
    استفاده از ماسك مناسب، دستكش، كفش، گوشي
    تعبيه تهويه عمومي
    رعايت اصول ارگونوميك در حين حمل اجسام سنگين
    رعايت نكات ايمني در حين استفاده از دستگاه ها
    آموزش پرسنل در مواجهه با آتش سوزي و شرايط اضطراري

    آشپزخانه
    – ارگونوميكي(كارايستاده -جابجائي دستي بار و…)
    – تجهيزات و لوازم كار)لوازم تيز و برنده – دستگاههاي چرخ و برش گوشت و…)
    – مواد شيميايي(موادشوينده(
    – سوختگي)تماس با شعله گاز)
    – عفونتهاي منتقله از مواد خام نظير گوشت
    – شوك الكتريكي – برق گرفتگي
    – افتادن – ليزخوردن – سقوط اشياء

    راهكارهاي كنترلي:
    استفاده از ماسك مناسب، دستكش
    تعبيه تهويه عمومي
    رعايت اصول ارگونوميك در حين حمل اجسام سنگين
    رعايت نكات ايمني در حين استفاده اشياء تيز و برنده
    آموزش پرسنل در مواجهه با آتش سوزي و شرايط اضطراري

    CSR(CSSD)
    – تماس با مواد ضدعفوني كننده
    – تماس با ساير مواد شيميايي
    – لوازم تيز و برنده
    – سوختگي به دليل تماس با اشياء داغ
    – پاتوژنهاي خوني ) هپاتيت – ايدز و … (
    – ارگونوميكي)كارنشسته و ايستاده- جابجائي دستي بار و(…
    – افتادن – ليزخوردن – سقوط اشياء
    – آلرژي

    راهكارهاي كنترلي:
    استفاده از ماسك مناسب، دستكش
    تعبيه تهويه عمومي در اتاقها
    رعايت اصول ارگونوميك در حين حمل اجسام سنگين
    استفاده از كرمهاي نرم كننده دست بعد از شستشوي دستها به دليل تماس مكرر با مواد ضدعقوني كننده
    رعايت نكات ايمني در حين حمل اشياء تيز و برنده

    داروخانه
    – تماس با داروهاي دست ساز
    – تماس با داروهاي مخدر
    – سوءمصرف داروها
    – ارگونوميكي(جابجائي دستي بار- كارنشسته- كار با كامپيوتر)
    – داروهاي تاريخ مصرف گذشته
    – امحاء داروهاي فاسد
    – آلرژي
    – افتادن – ليزخوردن – سقوط اشياء
    – بيماري هاي واگيردار

    راهكارهاي كنترلي:
    استفاده از دستكش در مواقع لزوم
    تعبيه تهويه عمومي در اتاقها
    رعايت اصول ارگونوميك در حين حمل اجسام سنگين
    رعايت موارد بهداشتي در زمان شيوع بيماري هاي واگيردار

    تصويربرداري
    – ارگونوميكي(جابجائي دستي بيمار- كارنشسته- كار با كامپيوتر و …)
    – تماس با اشعه
    – شوك الكتريكي – برق گرفتگي
    – خطرات تجهيزات و دستگاهها
    – افتادن – ليزخوردن – سقوط اشياء
    – پاتوژنهاي خوني ( هپاتيت – ايدز و… )
    – خطرات اولتراسوند
    – بيماري هاي واگيردار

    راهكارهاي كنترلي:
    استفاده از پاروان سربي، حفاظ گناد، تيروئيد بند سربي، عينك سربي، روپوش سربي
    تعبيه تهويه عمومي در اتاقها
    استفاده از تجهيزات حفاظت فردي مناسب در حين تماس مستقيم با اشعه
    رعايت نكات ايمني در حين تماس با اشعه

    فيزيوتراپي
    – ارگونوميكي(جابجائي دستي بيمار- كارنشسته- كار با كامپيوترو … )
    – تماس با اشعه
    – شوك الكتريكي – برق گرفتگي
    – خطرات تجهيزات و دستگاهها
    – افتادن – ليزخوردن – سقوط اشياء
    – پاتوژنهاي خوني ( هپاتيت – ايدزو…)
    – بيماري هاي واگيردار
    راهكارهاي كنترلي:
    استفاده از پاروان سربي، حفاظ گناد، تيروئيد بند سربي، عينك سربي، روپوش سربي
    تعبيه تهويه عمومي در اتاقها
    استفاده از تجهيزات حفاظت فردي مناسب در حين تماس مستقيم با اشعه
    رعايت نكات ايمني در حين تماس با اشعه

    آزمايشگاه
    – پاتوژنهاي خوني ( هپاتيت – ايدزو …)
    – مواد شيميائي نظير فرمالين و ….
    – خطر needle stick و ساير لوازم تيز و برنده
    – ارگونوميكي(كارنشسته- كار با كامپيوترو …)
    – آلرژي
    – افتادن – ليزخوردن – سقوط اشياء

    راهكارهاي كنترلي:
    استفاده از وسايل حفاظت فردي مثل: ماسك، دستكش لاتكس، لباس كار، عينك ايمني، حفاظ صورت ، گان، همچنين
    تجهيزاتي مانند دوش اضطراري و چشم شوي
    تعبيه تهويه عمومي در اتاقها
    رعايت اصول ارگونوميك در حين حمل اجسام سنگين
    استفاده از كرمهاي نرم كننده دست بعد از شستو شوي دستها به دليل تماس مكرر با مواد ضدعقوني كننده و استفاده مكرر از دستكش لاتكس
    خودداري از گذاردن درپوش سرنگ بعد از استفاده
    مطالعه اطلاعات ايمني مواد(MSDS)

    اورژانس:
    – خطر needle stick و ساير لوازم تيز و برنده
    – پاتوژنهاي خوني ( هپاتيت – ايدز و …)
    – هرگونه اشياء و لوازم بالقوه عفوني
    – تماس با مواد شيميايي
    – افتادن – ليزخوردن – سقوط اشياء
    – استرس شغلي
    – خشونت در محيط كار
    – عفونتهاي بيمارستاني
    – ارگونوميكي(نوبت كاري- پوسچرهاي بدني در حين كار – جابجائي دستي بيمار)
    – خطرات تجهيزات و دستگاهها
    – بيماري هاي واگيردار
    – تماس با اشعه(راديوگرافي پرتابل)

    راهكارهاي كنترلي:
    استفاده از دستكش، ماسك در مواقع تماس با خون و عفونت
    تعبيه تهويه عمومي در اتاقها
    رعايت اصول ارگونوميك در حين حمل اجسام سنگين
    خودداري از گذاردن درپوش سرنگ بعد از استفاده

    بخشهاي بستري
    – پاتوژنهاي خوني ( هپاتيت – ايدزو… )
    – عفونتهاي بيمارستاني
    – همه گيري بيماريهايي نظير آنفولانزا و….
    – آلرژي
    – ارگونوميكي(نوبت كاري- پوسچر هاي بدني در حين كار – جابجائي دستي بيمار)
    – تماس با مواد شيميايي(مواد ضدعفوني كننده و شوينده ها)
    – خطرneedle stick و ساير لوازم تيز و برنده
    – خطر آتش سوزي
    – شوك الكتريكي – برق گرفتگي
    – سروصدا
    – تماس با جيوه در صورت شكستن دماسنج
    – افتادن – ليزخوردن – سقوط اشياء
    – استرس شغلي
    – خشونت در محيط كار
    – خطر سيلندرهاي محتوي گاز
    – تماس با اشعه(راديوگرافي پرتابل(

    راهكارهاي كنترلي:
    استفاده از ماسك مناسب، دستكش
    تعبيه تهويه عمومي در اتاقها
    رعايت اصول ارگونوميك در حين حمل اجسام سنگين
    خودداري از گذاردن درپوش سرنگ بعد از استفاده
    آموزش پرسنل در مواجهه با آتش سوزي و شرايط اضطراري

    اتاق عمل :
    – پاتوژنهاي خوني( هپاتيت – ايدزو… )
    – تماس دراز مدت با گازهاي بيهوشي( ايزوفلوران و(…
    – خطر سيلندرهاي محتوي گاز
    – آلرژي
    – ارگونوميكي)نوبت كاري- پوسچرهاي بدني در حين كار – جابجائي دستي بيمار(
    – مواد شيميايي)مواد ضدعفوني كننده(
    – خطرات تجهيزات و دستگاهها
    -خطر needle stick و ساير لوازم تيز و برنده
    – افتادن – ليزخوردن – سقوط اشياء
    – تماس با اشعه(راديوگرافي پرتابل)
    – خشونت در محيط كار
    – بيماري هاي واگيردار

    راهكارهاي كنترلي:
    استفاده از وسايل حفاظت فردي مثل: ماسك، دستكش لاتكس، لباس كار، عينك ايمني، حفاظ صورت ، گان و روكفشي
    تعبيه تهويه عمومي در اتاقها
    رعايت اصول ارگونوميك در حين حمل اجسام سنگين
    رعايت نكات ايمني در حين استفاده از سيلندر هاي گاز تحت فشار
    خودداري از گذاردن درپوش سرنگ بعد از استفاده
    توسعه و اجراي برنامه ريزي بهداشتي و ايمني شامل اطلاعاتي در خصوص تماس با خطرات و روش هاي كنترل آنها
    در دسترس قرار دادن برگه هاي اطلاعاتي ايمني مواد(MSDS)

    استفاده از وسايل حفاظت فردي :
    وسايل حفاظت فردي تجهيزاتي هستند كه براي حفاظت كاركنان از صدمات شغلي ويا بيماريهاي ناشي از تماس با مواد بيولوژيكي، شيميايي ، فيزيكي ،راديولوژيك، الكتريكي و….طراحي شده اند.
    اين تجهيزات باتوجه به نوع صدمه مورد انتظارو تماس شغلي متفاوت مي باشند. وسايل حفاظت فردي مورد استفاده جهت پيشگيري از عفونت ضمن محافظت كاركنان وپيشگيري از ابتلاي آنان ، مانع انتقال عفونت به ساير بيماران و افراد ميگردد.

    دستكش
    دستكش بايد :
    1. مچ آستين گان را بپوشاند.
    2. فقط يكبار استفاده گردد.
    3. در صورت پارگي و آلودگي قابل مشاهده تعويض گردد.
    4. بين هر بار انجام مراقبت از بيماري كه حامل ميكروارگانيسم است ، تعويض شود .
    5. پس از استفاده و پيش از ارائه مراقبت به بيمار ديگر، بايدخارج و بلافاصله دستها شسته شود تا از انتقال ميكرو ارگانيسم ها به محيط يا ساير بيماران جلوگيري شود .
    گان
    براي حفاظت از پوست و جلوگيري از آلوده شدن لباس ها طي انجام پروسيجرها يي كه احتمال پاشيده شدن خون يا ترشحات بدن وجود دارد ، بايد از گان تميز و يا استريل استفاده كرد .
    گان بايد:
    1. يكبار مصرف و يا از جنس قابل شستشو باشد.
    2. آستين گان بايد بلند ومچ آن كش دار باشد.
    3. گان بايد يقه بسته باشد و يقه باز و يقه هفت نباشد (.اندازه گان بايد مناسب باشد و نواحي مورد نياز بدن را بپوشاند )
    4. بلندي گان بايد تا زيرزانو باشد .
    5. گان بايد ضد آب باشدودر غير اينصورت بايد يك پيش بند پلاستيكي روي آن پوشيده شود.
    6. در صورت آلودگي قابل مشاهده بلافاصله تعويض شود.
    7. بهتر است بعد از استفاده، گان را معدوم نمود و يا اگر قابل شستشو است به طريق مناسبي بدون پراكنده شدن آلودگي، به رختشويخانه فرستاده شده و سپس دستها شسته شوند .
    ماسک
    براي حفاظت از غشاي مخاطي بيني و دهان در طي انجام پروسيجرهايي كه احتمال پاشيدن خون مايعات و ترشحات بدن وجود دارد، لازم است از ماسك استفاده شود .
    ماسک بايد:
    1. بوسيله بند يا كش به پشت سر بسته شود.
    2. در صورت مرطوب شدن تعويض شود.
    3. هرگز به گردن آويزان نشود.
    4. پس از استفاده در سطل زباله دفع گردد.
    5. پس از استفاده بايد دستها شسته شود.

    1 .افراد راست دست: در نقطه اي اندكي پائين تر از لبه دستكش چپ ، بخش خارجي دستكش چپ را با انگشتان دستكش راست بگيريد و ضمن خارج كردن دستكش چپ آن را به پشت وارونه كنيد.

    2. انگشتان برهنه دست چپ را در حد فاصل مچ دست راست و زير دستكش راست بلغزانيد به كمك انگشتان دست چپ ، دستكش راست را نيز خارج كرده و در حين خروج آنرا وارونه كرده برروي دستكش چپ بكشيد.

    3. هر دو دستكش وارونه شده را درون سطل زباله بياندازيد.

    1. گره ها را باز كنيد

    2. يك دست خود را به قسمت داخلي گان
    برده و آن را از ناحيه شانه و گردن به
    پايين بكشيد.

    3. د ر حين درآوردن گان آن را وارونه كنيد
    به نحوي كه بخش داخلي آن رو به خارج
    قرار گيرد.گان خارج شده از تن را لوله
    يا تا كنيد و آن را به داخل سطل زباله
    بياندازيد.

    ارگونومي كار با رايانه
    كاربرد كامپيوتر در زندگي بشر بسيار زياد است و تعداد زيادي از افراد ساعتهاي متمادي با كامپيوتر كار مي كنند. به همين دليل شناخت عوامل موثر در سلامت كار با كامپيوتر اهميت زيادي دارد. وجود شرايط نامناسب در محيط كاري، عدم توجه به موارد ارگونوميكي و بهداشتي هنگام كار با كامپيوتر ممكن است در بلند مدت سبب بروز بيماريها و ناهنجاريها شود .
    بيشتر كاربران كامپيوتر در محيط هاي سربسته و فضاهاي كوچك كار مي كنند.كمترين ويژگيهاي يك محيط كاري مناسب براي كاربران كامپيوتر به قرار زير است :

    1. وجود سيستم تهويه مطبوع
    2. نوركافي ومناسب
    3. استفاده ازميزمخصوص كه داراي عرض وارتفاع استاندارد باشد.
    4. استفاده ازصندلي ارگونوميك با قابليت تنظيم ارتفاع
    5. استفاده اززيرپايي براي قرارگيري مناسب وراحت پاها
    با وجود رعايت نكات فوق، باز هم امكان بروز بيماريهاي خاص براي اپراتور وجود دارد كم تحركي هنگام كار با كامپيوتر، چشم دوختن در مدت طولاني به صفحه مانيتور و حركات يكنواخت و تكراري مچ دست ، ممكن است سبب بروز انواع عوارض شوند .
    براي پيشگيري از اين عوارض نكات ساده و مهم زير را هنگام كار با كامپيوتر رعايت كنيد :
    1. به تناوب از پشت ميز كامپيوتر برخاسته، و با نرمشهاي خيلي ساده، گردن ، بازو ، مچ دست و پاها را حركت دهيد.
    2. صفحه مانيتور )صفحه نمايش( را طوري تنظيم كنيد تا ستون فقرات شما به صورت مستقيم قرار گرفته و چشمان شما با قسمت بالايي صفحه نمايش در يك خط مستقيم قرار گيرند. اين وضعيت براي چشمان شما راحتي بيشتري به همراه خواهد داشت.
    3. فاصله صفحه مانيتور تا چشمان شما بايد بين 53 تا 63 سانتي متر باشد.
    4. هر 33 دقيقه به اشيائي كه در فاصله 6 متري قرار دارند ، چند دقيقه چشم بدوزيد.
    5. ارتفاع ميز كامپيوتر بايد بين 66 تا 71 سانتي متر باشد.
    6. ترجيحاً از يك زير پايي استفاده نماييد و پاها را روي آن قرار دهيد.اين وسيله به راحت بودن وضعيت پاهاي شما كمك مي كند.
    7. ميز كار را طوري قرار دهيد كه روشنايي لامپ هاي سقف در طرفين قرار گيرد و از قرار دادن ميز در محلي كه نور لامپ مستقيماً در برابر شما باشد خودداري شود.در استفاده از روشنايي طبيعي نيز نبايد صفحه مانيتور در برابر پنجره قرار گيرد.
    8. سطح صفحه كليد، تقريباً هم ارتفاع با دسته صندلي و آرنج باشد و مچ ها به طور عادي روي صفحه كليد ها قرار گيرد، به طوري كه هنگام كار، ساعدها تقريباً موازي با افق قرار گرفته و زاويه بين مچ دست و ساعد، 5 تا 13 درجه باشد. موقعيت mouse در همان ارتفاع و فاصله نسبت به صفحه كليد است .
    9. روشنايي محل كار بايد مخلوطي از نورسفيد و زرد بوده (ترجيحاً از لامپ مهتابي استفاده شود) و شدت آن درحدود 333 لوكس باشد.
    10. براي به حداقل رساندن فشار بر روي گردن و كمر هنگام تايپ يك نوشته يا نامه ، استفاده از نگهدارنده هاي كاغذ براي قرار دادن نامه روي آن لازم است.
    .11 براي اتاق كار، دماي 23-19 درجه سانتي گراد و رطوبت حدود 50 درصد مناسب است.
    12. بهتر است با باز كردن درب و پنجره ها و يا تعبيه دستگاه تهويه ، هواي اتاق به طور مرتب تعويض شود.
    نكته مهم :
    با توجه به تماس مداوم دست افراد با صفحه كليد كامپيوترها در بخش هاي بيمارستاني، اين صفحه كليدها به عنوان منبع مهمي از انتقال پاتوژن به دست افراد به حساب مي آيند. انواع ميكرو ارگانيسم ها به علت عدم توجه كافي به اصول بهداشت دست توسط كاربران رايانه ها و همچنين عدم رعايت اصول گندزدايي بر روي صفحه كليد رايانه ها در بيمارستانها گزارش شده است .لذا رعايت موارد ذيل جهت پيشگيري از موارد مذكور توصيه مي شود:

    1.عدم مصرف موادغذايي هنگام كار با رايانه
    2.ضدعفوني كردن صفحه كليدها بامحلول گندزداي مناسب
    3.استفاده از كاور هاي پلاستيكي جهت پوشش صفحه كليدها
    4. شستشوي دست پس ازهر بار استفاده ازصفحه كليد

شما برای پاسخ به این جستار باید وارد تارنما شوید.