برچسب ها: 

این جستار شامل 1 پاسخ ، و دارای 1 کاربر است ، و آخرین بار توسط  امیرحسین ستوده بیدختی در 2 ماه پیش بروز شده است.

  • نویسنده
    نوشته ها
  • #9303

    در این بخش به مطالعات موردی و اجرایی جهت بررسی و کاهش تاخیرات پروژه پرداخته می شود.

  • #10038

    تعاریف:
    تاخيرات پروژه: تقاضل زمان پايان واقعی و پايان قراردادی پروژه
    تاخيرات = تاخيرات مجاز + تاخيرات غير مجاز
    تأخيرات غير مجاز: تأخيرات ناشی از قصور پيمانكار، مانند تعلل در انجام فعاليت‌ها در زمان برنامه‌ريزی شده يا تاخير در شروع يا پايان فعاليت‌ها.
    تأخيرات مجاز: تأخيرات ناشی از قصور كارفرما، مانند تغيير نقشه‌های اجرايی و ابلاغ دستوركارهای جديد.

    در خصوص عواملی مانند شرايط نامناسب جوی و تعطيلات رسمی كه خارج از اختيارات طرفين می‌باشد، لازم است در قرارداد تمهيدی شده باشد كه آيا جزو تاخيرات مجاز محسوب خواهد شد يا اينكه لازم است پيمانكار برنامه‌اش را با ملاحظه اين موارد تنظيم كرده باشد.
    تسهيم تاخيرات مجاز و غير مجاز هم در خلال پروژه و هم در پايان پروژه اهميت دارد. از آنجا كه پيشرفت پروژه در حين اجرا هميشه با توجه به برنامه پروژه محاسبه شده و با مبنای برنامه زمانبندی قياس می‌شود و معيار تسريع و تأخير پيمانكار جلو يا عقب بودن از برنامه زمانبندي است، دقيق و معتبر بودن اين مبنا اهميت ويژه‌اي دارد. تسهيم تأخيرات و اعمال تأثير تآخير مجاز در برنامه موجب اصلاح مبنای محاسبه پيشرفت خواهد شد.
    تأخیرات غیرمجاز از کسر تأخیرات مجاز از کل تأخیرات به دست می‌آید و آنچه محل بحث میان کارفرما و پیمانکار است میزان و تأثیر تأخیرات مجاز در برنامه زمانبندی می‌باشد.

    طبقه‌بندی‌های تاخیرات مجاز:
    تاخیرات مجاز را می‌توان بر حسب نوع به گروه‌های زیر تقسیم کرد:
    افزايش احجام كارهای موجود در برنامه زمانبندی؛ مانند افزايش حجم خاكبرداری يا خاكريزی.
    افزايش فعاليت‌های جديد به برنامه؛ مانند اضافه شدن فضای جديد به فضاهای قبلی پروژه
    تاخير در ابلاغ نقشه‌ها و تعيين تكليف ديتيل‌های اجرايی از جانب كارفرما.
    تامين نشدن پيش‌نياز‌هايی كه بر عهده كارفرما است.

    می‌توان تاخیرهای مجاز را بر حسب زمان بروز تاخیر به گروه‌های زیر تقسیم کرد:
    تاخيرهایی كه تاريخ تأثيرشان مستقل از زمان وقوع آنهاست؛ مانند افزايش احجام. تأثير اين‌گونه تأخيرات در آخرين برنامه زمانبندي مبنا ملاحظه می‌شود؛ به طور مثال به نسبت افزايش حجم كار، زمان افزايش پيدا می‌كند.
    تاخيراتی كه تاريخ تاثيرشان وابسته به زمان وقوع آنهاست؛ مانند تغيير نقشه‌های اجرايی. تاثير اين‌گونه تاخيرات با توجه به واقعيت اجرا ملاحظه می‌شود. به طور مثال شرايط نامناسب جوی با توجه به اينكه كار در كدام مرحله اجرا است ممكن است جزو تأخيرات مجاز يا غير مجاز درنظر گرفته شود. مثال ديگر تاخير در تعيين تكليف ديتيل‌های اجرايی است كه هم‌اكنون استعلام شده، زمان تاخير جواب كارفرما از زمان استعلام پيمانكار (با احتساب فرجه زمانی پاسخ) محاسبه می‌شود نه از زمان شروع آيتم در برنامه زمانبندی مبنا.

    می‌توان تاخیرها را بر حسب قرار داشتن یا نداشتن در مسیر بحرانی نیز گروه‌بندی کرد:
    تاخیراتی که مسیر بحرانی پروژه را متاثر می‌کنند.
    تاخیراتی که مسیر بحرانی را تحت تاثیر قرار نمی‌دهند.

    مسأله ما تعیین تاخیرات مجاز و غیر مجاز نیست، بلکه تعیین نحوه تاثیر تاخیرات مجاز در برنامه زمانبندی و تاثیر زمانی آن در مدت پروژه است.
    علی القاعده برنامه زمانبندی هر پروژه از اسناد منضم به پیمان است. لذا هر تغییری در مدت پیمان باید بر مبنای برنامه زمانبندی اولیه باشد.

    نحوه تاثیر تاخیرات مجاز در برنامه
    تاریخ پایان برنامه زمانیندی متأثر از مسیر بحرانی است. لذا اساسی ترین ملاحظه این است که فقط تاخیراتی که مسیر بحرانی را متاثر می‌کنند در تمدید زمانی پروژه اثر دارند یا خیر. منطق مسیر بحرانی موید چنین نظری است. اما اشکال قابل ملاحظه درنظر نگرفتن تسطیح منابع است. هرچند تأخیرات مجازی که مسیر بحرانی را متاثر نمی کنند به ظاهر نباید اثری در تمدید مدت پروژه داشته باشند، اما برنامه منابع مورد نیاز برای اجرا را تغییر می دهند. آیا ممکن است الزام تسطیح منابع عملاً موجب تمدید زمان اجرا شود؟
    کارفرما تا چه حد می تواند انتظار افزایش منابع و انجام کار جدید در موعد قبلی را داشته باشد؟
    همه پیش نیازهای برنامه اولیه پیش نیازی‌های اجباری نیستند، بلکه برخی به دلیل ترجیح اجرایی و برخی برای تسطیح منابع هستند. هنگام درنظر گرفتن تأخیرات مجاز تا چه حد و چگونه می توان پیش‌نیازها را تغییر داد؟
    آیا بخش‌نامه، آئین‌نامه یا قانون مدونی برای محاسبه تاثیر تاخیرات مجاز وجود دارد یا خیر؟ من بجز دستورالعمل 5090 سازمان برنامه كه البته آن هم در مورد تمديد زمان پروژه در مقابل تاخير پرداخت‌های كارفرما است، چيزي نديده‌ام.

شما برای پاسخ به این جستار باید وارد تارنما شوید.